Báo QĐND: Cần thiết nhưng phải có lộ trình phù hợp

Hôm nay (15-11), Quốc hội sẽ thảo luận tại hội trường về dự án Luật Giáo dục (sửa đổi). Dự án luật trình Quốc hội lần này có đề nghị bổ sung hai chính sách giáo dục mới so với dự án Luật Sửa đổi, bổ sung Luật Giáo dục đã trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ năm. Đó là chính sách miễn học phí cho trẻ em mầm non 5 tuổi, học sinh tiểu học, trung học cơ sở trường công lập; nâng chuẩn trình độ giáo viên. Cả hai chính sách này đều được đánh giá là cần thiết, tuy nhiên vẫn còn những băn khoăn về ngân sách bảo đảm.

Bài viết này thuộc danh mục:✅ Giáo dục, được chúng tôi tổng hợp từ báo QĐND, nguồn bài: http://www.qdnd.vn/van-hoa-giao-duc/giao-duc/can-thiet-nhung-phai-co-lo-trinh-phu-hop-554508

Có lộ trình miễn học phí ở các cấp học phổ cập

Luật Giáo dục đang có hiệu lực thi hành quy định, Nhà nước thực hiện phổ cập giáo dục (GD) mầm non (MN) cho trẻ em 5 tuổi, phổ cập GD tiểu học (TH) và phổ cập GD trung học cơ sở (THCS), trong đó, cấp TH là phổ cập bắt buộc. Trên cơ sở quy định này, việc miễn học phí chỉ được thực hiện ở cấp TH. Được gọi là phổ cập, nhưng trẻ em 5 tuổi học MN và học sinh THCS không được miễn học phí, nên việc vận động trẻ đến trường gặp không ít khó khăn, đặc biệt ở vùng núi, hải đảo, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế khó khăn.

Theo báo cáo của Chính phủ, cơ quan soạn thảo đã nghiên cứu chính sách học phí của 18 nước. Kết quả cho thấy, 4/18 nước miễn hoàn toàn học phí đối với tất cả các cấp học từ GD MN đến GD phổ thông; 6/18 nước miễn hoàn toàn học phí đối với GD MN; 18/18 nước miễn hoàn toàn học phí đối với GD TH; 11/18 nước miễn học phí hoàn toàn đối với GD THCS; 8/18 nước miễn học phí hoàn toàn đối với GD trung học phổ thông. Không chỉ thực hiện chính sách miễn học phí, một số nước còn thực hiện các chính sách hỗ trợ chi phí học tập khác như: Cung cấp miễn phí sách, vở, giấy, bút, hỗ trợ dụng cụ thể thao, hỗ trợ tiền đi lại cho học sinh... Mức học phí MN 5 tuổi và mức học phí THCS đang được áp dụng hiện nay rất thấp. Nếu thực hiện miễn học phí đối với cả GD MN 5 tuổi và THCS, mỗi năm, ngân sách Nhà nước sẽ chỉ phải chi phí thêm khoảng 4.730 tỷ đồng.

Vì vậy, trong dự án Luật GD (sửa đổi) lần này có đề xuất miễn học phí cho trẻ em MN 5 tuổi, học sinh TH, THCS trường công lập. Trẻ em MN 5 tuổi ở cơ sở GD dân lập, tư thục; học sinh TH, THCS ở trường tư thục được Nhà nước hỗ trợ đóng học phí cho cơ sở GD dân lập, tư thục. Mức hỗ trợ học phí cho học sinh dân lập, tư thục được hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định tương đương với mức ngân sách chi thường xuyên tính bình quân trên mỗi học sinh của cơ sở GD công lập cùng cấp trên địa bàn.

Thầy giáo Cứ A Giang tại điểm Trường Mầm non Lao Chải (xã Lao Chải, huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái) dạy các bé cách nhận mặt chữ. Ảnh: TRỌNG HẢI

Một vấn đề đang được cử tri và nhân dân quan tâm, đó là mặc dù tỷ lệ chi cho GD và đào tạo theo quy định là 20% tổng chi ngân sách Nhà nước, nhưng ở nhiều nơi, riêng chi cho tiền lương cơ bản đã chiếm tới 80-90% tổng số ngân sách được giao. Một số ý kiến băn khoăn rằng, khoảng 10-20% ít ỏi còn lại vốn đã phải gánh vác nhiều nhiệm vụ chi khác cho GD và đào tạo, nên nếu phải gánh thêm khoản chi bù đắp miễn học phí cho trẻ em MN 5 tuổi và học sinh THCS thì sẽ tạo áp lực không nhỏ cho ngân sách Nhà nước, nhất là ở các địa phương.

Theo Phó thủ tướng Vũ Đức Đam, thực ra, Chính phủ đã bàn tới việc miễn học phí cho trẻ em MN 5 tuổi và học sinh THCS, nhưng do vấn đề về ngân sách nên chưa làm được ngay. Lần này, khi xây dựng dự án Luật GD (sửa đổi), Chính phủ đã bàn, sau đó yêu cầu Bộ Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo tính toán kỹ để báo cáo. Sau khi nghe các bộ báo cáo, Chính phủ quyết định trình Quốc hội về nguyên tắc không thu học phí với trẻ em MN 5 tuổi, học sinh TH, THCS ở trường công lập và hỗ trợ tiền đóng học phí ở các cơ sở GD dân lập, tư thục; giao Chính phủ quy định lộ trình thực hiện chính sách không thu học phí, hỗ trợ học phí trên cơ sở cân đối ngân sách Nhà nước, trước mắt ưu tiên thực hiện ở vùng núi, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn.

Cân đối ngân sách để nâng chuẩn trình độ giáo viên

Theo quy định hiện hành, chuẩn trình độ giáo viên MN là trung cấp sư phạm. Cơ quan soạn thảo cho rằng, vai trò của giáo viên MN là tổ chức phát triển toàn diện trẻ em về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ. Để đạt mục tiêu chất lượng GD MN, giáo viên MN cần có kiến thức tổng hợp về tâm lý, sinh lý, sức khỏe, dinh dưỡng, kiến thức về tạo hình, âm nhạc, phương pháp phát triển nhận thức và ngôn ngữ của trẻ. Nếu giáo viên MN chỉ có trình độ trung cấp sư phạm với thời gian đào tạo từ 1 đến 2 năm thì khó đáp ứng được yêu cầu. Mặt khác, do thời gian đào tạo ngắn, giáo sinh trung cấp MN tập trung học lý thuyết mà không có điều kiện và thời gian để thực tập nghề nên thiếu kỹ năng xử lý tình huống, để xảy ra sai sót trong quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ; một bộ phận nhỏ giáo sinh có biểu hiện thiếu gương mẫu trong đạo đức, lối sống, nhân cách, tình yêu với trẻ và yêu nghề hoặc có hành vi bạo lực với trẻ.

Để giải quyết vấn đề này, dự án Luật GD (sửa đổi) đề xuất nâng chuẩn trình độ giáo viên MN lên cao đẳng sư phạm. Theo tính toán, nếu theo chuẩn trình độ như vậy, cả nước sẽ có 107.150 giáo viên MN cần được nâng chuẩn trình độ. Kinh phí nâng chuẩn trình độ giáo viên MN là 8 triệu đồng/người/năm. Tổng kinh phí nâng chuẩn trình độ giáo viên mầm non là 857,2 tỷ đồng. Nếu thực hiện lộ trình trong 5 năm thì mỗi năm ngân sách cần đầu tư khoảng 171,44 tỷ đồng. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ khẳng định, ngân sách Nhà nước có thể cân đối được với khoản chi này. Khoản chi cũng nằm trong 20% tổng chi ngân sách Nhà nước dành cho giáo dục và đào tạo.

Theo quy định hiện hành, chuẩn trình độ giáo viên TH là trung cấp sư phạm. Thống kê cho thấy, đến tháng 1-2018, cả nước có 396.203 giáo viên TH. Trong đó, có 178 người có trình độ dưới trung cấp sư phạm, chiếm 0,04%; 36.530 người có trình độ trung cấp sư phạm, chiếm 9,22%; 123.226 người có trình độ cao đẳng sư phạm, chiếm 31,1%; 236.269 người có trình độ đại học trở lên, chiếm 59,63%. Cơ quan soạn thảo cho rằng, việc nâng chuẩn trình độ đào tạo giáo viên TH từ trung cấp lên đại học sư phạm là tất yếu và là bước đột phá, đổi mới mạnh mẽ nhằm tạo hành lang pháp lý cho việc đào tạo, bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục. Giáo viên TH ở phần lớn các nước như: Phần Lan, Đan Mạch, Thụy Điển, Hà Lan, Anh (và phần lớn các nước Tây Âu khác), Australia, Hoa Kỳ, New Zealand, Hàn Quốc, Nhật Bản, Malaysia cũng đều có bằng đại học hoặc sau đại học,... Vì vậy, dự án Luật GD (sửa đổi) đề xuất quy định chuẩn trình độ giáo viên TH là đại học sư phạm. Nếu theo chuẩn này, cả nước sẽ có 159.934 giáo viên chưa đạt, chiếm 40,36% tổng số giáo viên TH cần phải được nâng chuẩn trình độ.

Chuẩn trình độ giáo viên THCS theo quy định hiện hành là cao đẳng sư phạm hoặc cao đẳng và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm. Dự án Luật GD (sửa đổi) đề xuất quy định chuẩn trình độ giáo viên THCS là đại học sư phạm hoặc đại học và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm. Theo thống kê, đến tháng 1-2018, cả nước có 310.979 giáo viên THCS. Trong đó, 78.974 người có trình độ cao đẳng, chiếm 25,4%; 227.066 người có trình độ đại học, chiếm 73%; 4.939 người có trình độ sau đại học, chiếm 1,6%. Cơ quan soạn thảo cho rằng, việc nâng chuẩn trình độ giáo viên THCS lên đại học là phù hợp với chủ trương và khả thi trong lộ trình thực hiện 5 năm.

Chuẩn trình độ giáo viên trung học phổ thông được cơ quan soạn thảo đề nghị giữ nguyên là trình độ đại học sư phạm hoặc đại học và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm. Chuẩn trình độ giảng viên cao đẳng, đại học được nâng từ đại học và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm lên thạc sĩ; chuẩn trình độ nhà giáo giảng dạy chuyên đề, hướng dẫn luận văn thạc sĩ được nâng từ thạc sĩ lên tiến sĩ.

Về kinh phí nâng chuẩn trình độ giáo viên, giảng viên, nhà giáo, cơ quan soạn thảo khẳng định có thể cân đối theo lộ trình và bảo đảm chi không làm vượt quá tỷ lệ chi cho giáo dục là 20% tổng chi ngân sách Nhà nước.

Phó thủ tướng Vũ Đức Đam cũng nhấn mạnh rằng, việc nâng chuẩn trình độ giáo viên gắn chặt với việc quy hoạch lại hệ thống các trường sư phạm. Việc nâng chuẩn trình độ giáo viên là cần thiết.

Cần khẳng định rằng, việc bổ sung hai chính sách mới về GD lần này là cần thiết và theo xu hướng chung của thế giới. Tuy nhiên, trong điều kiện quy mô nền kinh tế nước ta còn nhỏ, tổng chi từ ngân sách Nhà nước không lớn nên khoản 20% tổng chi ngân sách Nhà nước để dành cho GD và đào tạo cũng không dư giả gì, mà phần lớn trong số ấy là dành chi trả lương cho giáo viên, giảng viên, nhà giáo. Do đó, việc tính toán thực hiện theo lộ trình như đề xuất của Chính phủ là hợp lý. Vấn đề quan trọng nhất là cùng với việc nâng chuẩn trình độ, các cơ quan hữu quan cũng cần quan tâm nhiều hơn đến việc bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ sư phạm và đạo đức nhà giáo để giảm tối đa những vụ việc sai sót, vi phạm chuẩn mực đạo đức giáo viên.

CHIẾN THẮNG

Tìm kiếm:✨

  • Giáo viên, Học sinh, Giáo dục, Đào tạo, Trung học cơ sở, Mầm non, Sở GD, Bộ giáo dục và đào tạo, Bồi dưỡng, Vũ Đức Đam, Phùng Xuân Nhạ, SẼ CÓ, Luật Giáo dục, Theo Báo, Đại học sư phạm, Các Bộ, Phần lan, Nhật Bản, VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ, Về Kinh, ĐIỀU KIỆN KINH TẾ, Trường công lập, Tổng chi ngân sách, Sau đại học, Dân lập, Tổng chi, Ruộng bậc thang, Luận văn, Trình độ đại học, Trường mầm non

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Báo Infonet: Đà Nẵng: Đầu tư 95 tỉ đồng cải tạo vỉa hè nhiều tuyến đường trung tâm TP

Báo Nhân Dân: Tiêm bổ sung vaccine sởi - rubella cho hơn bốn triệu trẻ em

Báo PetroTimes: Lên lịch ghé mùa vàng Mù Cang Chải và trải nghiệm Festival dù lượn 2018