Báo Đại Đoàn Kết: Văn học về đề tài dân tộc miền núi: Cần thêm những lối đi riêng

Không chỉ mang đến những sắc màu riêng biệt, từ nhiều năm nay, dòng văn học về đề tài dân tộc miền núi luôn có sức sống mạnh mẽ và là dòng suối đặc biệt hòa vào dòng chảy văn học Việt Nam. Để đề tài này phát triển xứng tầm trước những biến chuyển của xã hội thì đòi hỏi người viết phải tạo ra những điểm nhấn và dấu ấn cá nhân đậm nét hơn nữa.

Bài viết này thuộc danh mục:✅ Nghệ thuật, được chúng tôi tổng hợp từ báo Đại Đoàn Kết, nguồn bài: http://daidoanket.vn/van-hoa/van-hoc-ve-de-tai-dan-toc-mien-nui-can-them-nhung-loi-di-rieng-tintuc418328

Nhà văn Đỗ Bích Thúy trong buổi giao lưu với độc giả nhân dịp cuốn sách về vùng cao “Lặng yên dưới vực sâu” ra mắt.

Dòng suối bền bỉ

Trong cuộc thi Văn học tuổi 20 lần thứ 6, bên cạnh những cuốn sách về đề tài đô thị người ta thấy có cuốn “Tiếng hú trên đỉnh Pù Cải” của tác giả Nông Quang Khiêm. Đại diện BTC cho biết: Tác giả là người dân tộc Tày. Tập truyện thấm đẫm không khí hoang sơ mà hùng vĩ, với những con người mộc mạc mà quyết liệt, và những mối tình mãnh liệt mà vẫn mong manh. Tác phẩm cuốn hút bởi cảm giác vừa quen vừa lạ, làm say lòng trước vẻ nguyên sơ và dữ dội của những con người và vùng đất nơi đây.

Nhưng rất tiếc, trong 20 cuốn sách vào vòng chung khảo vừa được BTC cuộc thi công bố, không có tên “Tiếng hú trên đỉnh Pù Cải”. Theo thông tin từ BTC, tác giả đã vi phạm quy định của cuộc thi khi tự ý đăng trên báo dù BGK đánh giá cao tác phẩm này.

Đây thật sự là một điều đáng tiếc, bởi để tìm kiếm, phát hiện, nuôi dưỡng và thúc đẩy một cây bút người dân tộc trở thành tác giả, thậm chí trở thành nhà văn cần phải có thời gian. Tuy nhiên, đây cũng là một bài học cho các tác giả trẻ nói chung, tác giả là người dân tộc thiểu số nói riêng. Bởi khi đã tham gia cuộc thi thì cần tuân thủ theo thể lệ, quy chế mà BTC đặt ra.

Theo thời gian, dòng văn học về miền núi với các tác phẩm do người dân tộc sáng tác đã trở thành một dòng suối bền bỉ và khá đặc sắc hòa vào dòng chảy chung của văn học Việt Nam. Chỉ tính sau thời kỳ đổi mới đến nay, đã xuất hiện nhiều cây bút mới. Dân tộc Tày có: Dương Khâu Luông, Hoàng Chiến Thắng, Bùi Thị Ngọc Lan, Nông Tô Hường (Bắc Kạn); Nông Thị Ngọc Hòa (Phú Thọ); Đoàn Lư, Đoàn Ngọc Minh, Bế Phương Mai, Nguyễn Hữu Tiến (Cao Bằng); Tạ Thu Huyền (Lào Cai); Hoàng A Sáng (Hà Nội), Hoàng Thị Kim Dung (Lạng Sơn); Hà Lâm Kỳ, Hoàng Hữu Sang (Yên Bái); Dân tộc Ê đê có: Niê Thanh Mai (Đắk Lắk); Dân tộc Ba Na có: Kim Nhất; Dân tộc Hrê có: Hơ vê; Dân tộc Hà Nhì có: Chu Thùy Liên (Điện Biên); Dân tộc Dao có: Triệu Kim Văn (Bắc Kạn), Tằng A Tài (Quảng Ninh)…

Cần thêm những “cú huých”

Những sáng tác của họ phần nào phản ánh đời sống, phong tục tập quán, tâm hồn, tình cảm, thân phận, số phận, suy nghĩ, tâm tư của những người sinh ra và lớn lên ở miền núi trong mối ràng buộc, đối chiếu với thế hệ ông bà, cha mẹ mình. Có thể họ hồn hậu hồn nhiên với những hạnh phúc giản dị bình yên. Có khi họ dữ dội đau thương trước những nghiệt ngã của số phận, của hủ tục. Có khi họ quay cuồng với những đổi thay của xã hội, tìm mọi cách để giữ gìn những giá trị văn hóa của dân tộc mình.

Những số phận ấy, con người ấy, những tên gọi ấy trở thành điển hình cho những người dân tộc miền núi trong thời hiện đại nhiều biến động. Làm thế nào để sống đúng với bản thân, thay đổi được những lề thói không còn phù hợp nhưng vẫn giữ được hạnh phúc của cá nhân trong hạnh phúc của cộng đồng là một câu hỏi lớn cần nhiều suy tư, trăn trở.

Bìa cuốn “Tiếng hú trên đỉnh Pù Cải”

Nhà văn Phạm Duy Nghĩa (tạp chí Văn nghệ Quân đội) cho rằng: Từ năm 1986, đời sống văn nghệ cởi mở hơn và công cuộc đổi mới từng bước đem lại những chuyển biến ở địa bàn miền núi đã tạo cơ sở cho bộ phận văn học viết về khu vực này phát triển với những đặc điểm mới so với các giai đoạn trước. “Nét mới thứ nhất của văn xuôi miền núi đương đại là sự mở rộng đề tài, chủ đề, tuy chưa thực phong phú. Nét mới thứ hai là sự ra đời của những tác phẩm có dấu hiệu mới trong cách nhìn và tư duy nghệ thuật. Và nét mới thứ ba của văn xuôi miền núi thời kì đổi mới là sự phát triển về đội ngũ tác giả”- nhà văn Phạm Duy Nghĩa nhận xét.

Trong khi đó, theo nhà thơ Dương Thuấn, văn học dân tộc thiểu số và miền núi của Việt Nam kể từ khi đổi mới đến nay đã thay đổi cơ bản về chất lượng, đặc biệt là sự thay đổi về đề tài và cách thể hiện. “Hiện thực phản ánh trong các tác phẩm đa chiều, đa diện và phức tạp hơn, gần gũi với con người hơn, nhân bản hơn… Đặc biệt là trình độ nghệ thuật được nâng cao lên rõ rệt. Chính nhờ có sự đổi mới đạt được những thành tựu quan trọng như thế, nên văn học dân tộc thiểu số và miền núi đã nhanh chóng hòa nhập vào nền văn học chung của cả nước cũng như văn học thế giới”- nhà thơ Dương Thuấn nhận xét, đồng thời khẳng định: Chúng ta hôm nay hoàn có thể khẳng định rằng: văn học dân tộc thiểu số và miền núi trong những năm đổi mới đã đạt được những thành tựu rất đáng kể.

Quả vậy, chúng ta đã chứng kiến nhiều tác phẩm văn học viết về miền núi được trao những giải thưởng văn chương danh giá. Tiêu biểu như nhà văn Cao Duy Sơn được nhận giải thưởng văn học ASEAN với tập truyện “Ngôi nhà xưa bên suối”.

Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu văn hóa dân gian cho rằng, cần thêm những cú huých mới để thúc đẩy sáng tác văn học về mảng đề tài còn tiềm ẩn nhiều câu chuyện độc đáo, khác biệt. Qua đó cho độc giả trong và ngoài nước biết được những “mật mã văn hóa” của từng vùng đất. Bởi, thông qua văn học, những giá trị cốt lõi của văn hóa sẽ được lan tỏa một cách bền bỉ với thời gian.

Gạn đục khơi trong, viết nên những tác phẩm có tầm dự báo hay thay đổi nhận thức để lòng người thức tỉnh, tỏa sáng những ánh thiện là một trong những cách để người viết tạo nên lối đi riêng, khẳng định vị thế của mình.

Cao Bảo Anh

Tìm kiếm:✨

  • Tác phẩm, Văn học, Nhà văn, Văn chương, Tập truyện, Pù Cải, NÔNG QUANG KHIÊM, Dương Thuấn, Của mình, Cú huých, Đổi mới, Giá trị, Văn học ASEAN, Cao Bảo Anh, Nhà văn Cao Duy Sơn, A Sáng, Bìa cuốn, Việt nam, Văn hóa dân gian, Đa diện, Hà Nội, Nước lũ, Vụ lúa, Vụ lúa hè thu, Lúa sớm, Giống lúa mới, Lúa mùa, Văn xuôi, Sức sống, Miền núi

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Báo ĐS&PL: Cộng đồng mạng rơi nước mắt trước cảnh bé gái vừa ngồi học vừa trông em nhỏ

Báo Nhân Dân: Tiêm bổ sung vaccine sởi - rubella cho hơn bốn triệu trẻ em

Báo PetroTimes: Lên lịch ghé mùa vàng Mù Cang Chải và trải nghiệm Festival dù lượn 2018